Arian đến Trung Quốc năm 2010 để dạy học và đã dành mười lăm năm tiếp theo ở Foshan. Thành phố không còn là nơi công tác mà trở thành nhà, nên khi cơ thể bắt đầu trục trặc, anh không nghĩ đến việc đi đâu, mà nghĩ đến người mình đã tin tưởng.
Đến nay anh đã trải qua hai ca mổ tại Bệnh viện Foshan Chancheng, ở hai khớp khác nhau, cách nhau hai năm. Ca đầu là một yêu cầu cấp thiết về chức năng: rách sụn chêm đầu gối phải. Ca thứ hai là hệ quả tích tụ của một khớp vai không bao giờ hồi phục sau một cú ngã bình thường. Không ca nào là lý do anh chọn bệnh viện này. Chính ca đầu mới là lý do.
Một chiếc đầu gối và khởi đầu của niềm tin
Đầu gối phải là phép thử đầu tiên. Sụn chêm — lớp đệm sụn hấp thu lực giữa xương đùi và xương chày — đã rách, và cơn đau cản trở việc cơ bản nhất: bước đi. Bác sĩ Luo Zhen thực hiện ca sửa chữa, và Arian nhớ lại kết quả bằng những từ giản dị nhất mà một bệnh nhân có thể dùng: anh lại có thể vận động bình thường.
Điều đọng lại với anh không phải phòng mổ, mà là quãng thời gian sau đó, khi một ê-kíp gồm bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên phục hồi chức năng đồng hành cùng anh qua từng bước tập luyện với sự tận tâm anh không ngờ tới. Kết quả kỹ thuật đã cứu đầu gối anh. Còn cách anh được đối xử trong quá trình hồi phục chính là điều khiến anh xếp bệnh viện này vào một ngăn ký ức mang tên một từ mà sau này anh dùng mà không cần ai gợi: niềm tin.
Hai năm rưỡi với một bờ vai không chịu yên
Câu chuyện bắt đầu từ một tai nạn ở ga tàu. Những gì tiếp theo không hề kịch tính — chỉ là một bên vai trái đau, và cứ đau mãi, suốt hai năm rưỡi. Đó là kiểu đau mà người ta dần học cách thương lượng: chỉnh lại tư thế ngủ, cách với tay, mức nâng đồ, và ngày tháng trôi vào một thỏa hiệp chấp nhận được.
Còn kết quả MRI thì không hề thương lượng. Qua từng lần chụp, tổn thương ngày một nặng hơn, cho đến khi các bác sĩ đọc phim đưa ra khuyến nghị đồng thuận: phải mổ. Arian không tìm ý kiến thứ hai ở nơi khác. Anh nói mình muốn quay lại Bệnh viện Foshan Chancheng, vì ở đó có những người anh tin tưởng.
Lần này ca mổ do bác sĩ Miao Guiqiang, Trưởng khoa Y học Thể thao và là chuyên gia được đào tạo tại Đức, chủ trì. Đó là ca phẫu thuật nội soi sửa sụn viền khớp vai trái — thủ thuật xâm lấn tối thiểu nhằm gắn lại vòng sụn đã rách bên trong khớp.
Sụn viền là gì và vì sao nó rách
Sụn viền là một vòng sụn chạy quanh mép ổ khớp vai, với chức năng cơ học chứ không phải trang trí. Nó làm sâu thêm ổ khớp, ổn định khớp và giảm áp lực đi qua khớp mỗi khi cánh tay vận động. Và theo bác sĩ Miao, đây cũng là cấu trúc dễ tổn thương theo một cách rất đặc thù.
“Rách sụn viền khá phổ biến ở người tập thể hình và những người thường xuyên thực hiện động tác đưa tay qua đầu — cử tạ, cầu lông và các môn tương tự”, bác sĩ Miao cho biết. Khi chỏm xương cánh tay va đập lặp lại vào sụn viền, lớp sụn có thể rách. Hậu quả chính là những gì Arian đã trải qua: đau và khớp không thể vận động hết biên độ.
Lời khuyên của ông dành cho người tập luyện nhiều cố ý rất giản dị. Phòng ngừa quan trọng hơn điều trị rất nhiều, và tuyến phòng ngừa đầu tiên là tiết chế — tránh các động tác qua đầu quá mức và lặp lại, chỉ giao cho khớp mức tải mà nó có thể hồi phục. Tuyến thứ hai là một mốc thời gian: nếu đau vai kéo dài hơn hai tuần, hãy đi khám ngay. Hai năm rưỡi chính là điều xảy ra khi cột mốc ấy trôi qua mà không ai để ý.
Với người đang cân nhắc phẫu thuật, chi tiết đáng chú ý là đây không phải mổ mở. Phẫu thuật nội soi thực hiện qua những lỗ nhỏ, nghĩa là ít tổn thương hơn cho cơ và bao khớp — và với một bệnh nhân đặt ưu tiên là trở lại cuộc sống bình thường, chặng đường hồi phục cũng ngắn hơn.
Năm ngày, và những chi tiết còn lại
Arian nằm viện năm ngày. Khi được hỏi nhớ điều gì, anh không kể về ca mổ. Anh kể về việc được chăm sóc: những điều dưỡng cứ nửa giờ lại ghé qua, theo cách anh ví như người nhà; những bác sĩ đích thân đến thăm hai lần mỗi ngày để quan sát sát sao quá trình hồi phục.
Không yêu cầu nào bị coi là nhỏ. Việc sắp xếp bữa ăn, những nhu cầu chăm sóc đặc biệt, những câu hỏi nảy sinh vào giờ bất thường — tất cả đều được đáp lại tức thì và cụ thể, anh nói. Cộng lại, đó là kiểu chăm sóc mà anh gọi là liền mạch, rồi nói thẳng rằng anh chưa từng trải qua ở nơi nào khác.
Là người có gói bảo hiểm thương mại cao cấp, anh cũng có một phép thử thực tế, và đây chính là chỗ nhiều bệnh nhân quốc tế e ngại sẽ gặp rắc rối. Thay vào đó, ê-kíp y tế quốc tế đảm nhận những phần khó nhất khi phải xử lý từ giường bệnh: đặt lịch hẹn, duy trì trao đổi giữa anh và bác sĩ điều trị, và làm hồ sơ bồi thường bảo hiểm. “Điều duy nhất tôi phải làm”, anh nói, “là tập trung vào ca mổ và quá trình hồi phục”.
Anh nói tiếng Trung lưu loát, nên ngôn ngữ chưa bao giờ là rào cản với anh — và chính vì thế, nhận xét của anh về vấn đề này mới có trọng lượng. Foshan có một cộng đồng người nước ngoài lớn, và không phải ai cũng thoải mái với tiếng Phổ thông. Với những bệnh nhân đó, anh cho biết bệnh viện cung cấp hỗ trợ bằng tiếng mẹ đẻ trong toàn bộ quá trình, từ giải thích chẩn đoán đến hướng dẫn phục hồi chức năng. Khoảng cách khiến một số người nước ngoài trì hoãn việc điều trị tại Trung Quốc chính là điều bệnh viện đã lấp xong.
Hồi phục, và một lời giới thiệu không chút dè dặt
Hiện Arian đang ở giai đoạn nào đó trong quãng ba đến sáu tháng phục hồi chức năng sau ca sửa sụn viền. Anh không xem đây là khoảng thời gian của sự mơ hồ. Ca mổ, anh nói, chính xác; kế hoạch phục hồi chức năng khoa học; và anh có một mốc so sánh để biết kết quả tốt trông ra sao, vì đầu gối anh đã đạt được điều đó hai năm trước.
Khi được hỏi vì sao anh sẽ giới thiệu bệnh viện này cho những người nước ngoài khác sống ở Foshan, anh đưa ra ba lý do, không thêm bớt: năng lực y tế, dịch vụ thực sự tận tâm, và cách xử lý bảo hiểm không biến thành công việc thứ hai của bệnh nhân. Theo cách anh nhìn, chọn bệnh viện là chọn nơi để gửi gắm sự an tâm — và anh không cho rằng cần thêm lý do thứ tư.
Điều hai ca mổ cho thấy mà một ca không thể
Một kết quả tốt đơn lẻ có thể là may mắn. Lần trở lại thứ hai, được chọn một cách chủ động, là bằng chứng. Điều đáng chú ý trong trường hợp của Arian không phải độ phức tạp của ca mổ nào — sửa sụn chêm và sửa sụn viền đều là những thủ thuật đã ổn định, số lượng lớn ở một bệnh viện quy mô này. Mà là anh đã đưa ra lựa chọn ấy hai lần, với hiểu biết đầy đủ về những gì sẽ trải qua, từ một vị thế mà anh hoàn toàn có thể đến bất cứ đâu.
Đó chính là điều bệnh nhân quốc tế muốn đánh giá khi đọc website của một bệnh viện từ đất nước khác: không phải thủ thuật có sẵn hay không, mà là hệ thống xung quanh nó có trụ vững khi bệnh nhân ở một mình, với ngôn ngữ thứ hai, xa nhà. Với Arian, câu trả lời đến dần từng bước — một đầu gối hoạt động trở lại, những điều dưỡng ghé thăm mỗi nửa giờ, một hồ sơ bảo hiểm không bao giờ trở thành vấn đề của anh — và rồi, hai năm rưỡi sau, trong câu nói anh thốt ra trước khi bất kỳ ai kịp nói hết lời khuyên phẫu thuật.
Bạn đang sống ở Trung Quốc với một tổn thương khớp không ổn định? Đội ngũ y học thể thao và bệnh nhân quốc tế của chúng tôi có thể xem trước phim MRI và hình ảnh của bạn trước khi bạn lên đường, đồng thời giải thích các phương án phẫu thuật và không phẫu thuật bằng chính ngôn ngữ của bạn.